De regen van vanmiddag leek even roet in het eten te gooien bij de feestelijke opening van de tweede buurtmoestuin in Tilburg. Gelukkig viel het allemaal reuze mee. De kersverse tuinders, hun begeleiders en een leger vrijwilligers hebben in de afgelopen maanden enorm veel werk verzet. Met resultaat! Een betegelde binnenplaats met een grasveldje werd gestript, omgeploegd en van vruchtbare grond voorzien.
Selda Turhan vertelt wat ze zoal gaat verbouwen: ‘Er staan nu al aardbeienplantjes in de grond. Later komen daar nog cherrytomaatjes, sperziebonen en zomerwortels bij. Ik heb thuis bijna geen ruimte om iets aan te planten, deze buurtmoestuin is voor mij ideaal. Op het ronde terras hier in het midden komt een tuinset te staan. De mensen die meedoen, krijgen allemaal een sleutel van de poort en de berging. Zo kunnen we altijd naar binnen en wordt de buurtmoestuin ook een belangrijke ontmoetingsplek.’
Na de inloop met heerlijke Turkse en Nederlandse hapjes opent raadslid Tine van de Weijer (PvdA) het officiële gedeelte van de bijeenkomst. Gekleed in toepasselijk rood steekt ze initiatiefnemers een hart onder de riem. Zij wijst in haar toespraak op het belang van buurtmoestuinen voor de stad: ‘In deze tijden van crisis is het heel kostenbesparend om zelf je gewassen te verbouwen. Dit project draagt ook bij aan de ontwikkeling van een stukje stadscultuur. De presidentsvrouwen van de Verenigde Staten hadden dat al goed begrepen. In de jaren dertig van de vorige eeuw legde Eleanor Roosevelt al tuintjes aan. Michelle Obama deed in 2009 hetzelfde. Met behulp van twintig kinderen heeft zij in de tuinen van het Witte Huis een moestuin aangelegd. Jullie zijn eigenlijk de Tilburgse Eleanors en Michelles, ik wil jullie dan ook veel succes wensen.’ De dames krijgen door het raadslid een rozenstruik van de PvdA en een starterspakket van Groenrijk aangeboden.
Lise Alix krijgt nog een eervolle vermelding. Zij heeft het project gecoördineerd en gaat nu haar studie aan de Wageningen Universiteit afronden. Deze opening is voor haar tegelijkertijd een afscheid, vandaar dat zij nog extra in de bloemetjes wordt gezet. Lise laat Tilburg niet met lege handen achter: ‘Ik heb de hele werkwijze op papier gezet. Als iemand een buurtmoestuin wil gaan opzetten, is het volledige draaiboek hier te downloaden en op de websites van de Brabantse Milieufederatie en de Gemeente Tilburg.’
John Vermeer (Brabantse Milieufederatie) en Frank van Tongeren (gebiedsmanager bij De Twern) werpen nog kort een licht op deze groene zaak. Eigen gewassen verbouwen is sowieso beter voor het milieu. Deze tweede buurtmoestuin in Tilburg -de eerste is te vinden in Tilburg-Noord- is opgezet zonder gemeentelijke subsidie en grote sponsorgelden. De vrijwillige inzet van alle betrokkenen wordt dan ook nog extra geprezen.
Na het officiële gedeelte wordt het tijd voor wat ontspanning. De kinderen van de kersverse tuinders luisteren ademloos naar een milieu-rap van Arjan de Vries. Ook staan er circusactiviteiten en spelletjes op het programma. Intussen wordt er nog volop nagekletst. Dat is immers een andere doelstelling van de buurtmoestuin: elkaar kennis doorgeven en elkaar ontmoeten. Op een steenworp afstand van je eigen huis, mooier kan het haast niet.
Als ik naar huis wil gaan, loopt een klein meisje met prachtige schoenen over de pas aangelegde paden. Helaas krijg ik haar niet meer vastgelegd op de gevoelige plaat, maar ik ben van plan om nog vaker terug te komen in Buurthuis De Spil. Hopelijk zie ik haar dan nog eens tuinieren… met haar gouden hakken in het zand.
Transition Town Tilburg is een actieve organisatie in Tilburg, die zich bezig houdt met duurzaamheid op een zeer praktische manier. Niet door eindeloos te praten, maar vooral door het organiseren van activiteiten. Tijd om eens met de initiatiefneemsters te praten.
In Café ‘de Plaats’ zijn Godelieve Engbersen – initiatiefneemster van Transition Town Tilburg-, Annemarie Kersbergen, Roland Samuels -inspirator van ‘Repair Café’ en PC-deskundige-, Edward van Egmond – Transition Town Rotterdam en Eco-dorp Brabant – en Catharina de Bruin, die betrokken is bij verschillende werkgroepen van Transition Town Tilburg, bij elkaar gekomen. Ze treffen elkaar regelmatig om bij te praten over de activiteiten en ontwikkelingen die gaande zijn bij Transition Town in Tilburg. En dat zijn er nogal wat: ‘Goei eten’, buurtmoestuinen, samen eten koken, filmavonden, kleding ruilen, Repair Café’s; allemaal ideeën om de sociale cohesie in de stad te bevorderen en duurzaamheid in de praktijk te brengen.
Godelieve: “Ik ben in 1995 al begonnen met initiatieven omdat ik vond dat er teveel werd geconsumeerd en er een te grote hang naar materialisme was. Met Transition Town willen we vooral draagvlak creeëren, mensen bewust maken dat we ons leven anders moeten gaan inrichten, als we straks geen olie en benzine meer hebben.”
Catharina over het uiteindelijke doel van Transition Town: ” We willen naar een wereld die groen, gezond en sociaal is, en naar een ontwikkeling van een duurzame levensstijl. Dat kunnen we doen met een ‘hartsoefening’ dat al begint met het aangaan van de dialoog en aandacht aan elkaar te schenken.”
Annemarie: “Meer aandacht in de wijk, buurtgevoel, daar begint dan ook het geluksgevoel, samen een moestuin opzetten, samen spullen repareren, kleding ruilen, samen een diner maken, samen eten, samen muziek maken, dat raakt zo’n beetje de kern van Transition Town.”
Godelieve: “Ik zie TT dan ook als een brug om mijn wereld te verduurzamen, omdat ik dat belangrijk vind, consuminderen, minder hang naar ‘spullen’ maar naar ‘mensen’.
Roland: “Ik ben enthousiast geworden voor het idee van repair-café doordat het mensen samenbrengt, het uiteindelijke doel van reparatie is daarbij niet eens meer belangrijk. Bovendien voorkom je zo dat spullen onnodig weggegooid worden” Tijdens een Repair Café kan iedereen met kapotte spullen langskomen om die met hulp van vakmensen te repareren, onder het genot van een drankje en een praatje.
Wat is het verschil met de occupy-beweging is de vraag die dan rijst. Godelieve: “We hebben best veel raakvlakken, ik zie ze zaterdag om de contacten wat meer aan te halen”, Edward vult aan: “De occupy-beweging is op Wall street begonnen als een ‘protest-beweging’ tegen het financiële systeem, Transition Town volgt het handboek van Rob Hopkins en weet waar het doel ligt: een duurzame wereld, met veel activiteiten op lokaal gebied. De Occupybeweging weet nog niet waar ze naar toe willen.”
Godelieve besluit: “Het grote voordeel van Transition Town is dat het a-politiek is, we zijn niet links of rechts, ‘act local, think global’ is belangrijk, het creeëren van solidariteit.”




